Karanlık Üçlü · kişilik özelliği

Psikopati

Dürtüsellik, heyecan arayışı ve düşük empati — baskı altında bile soğukkanlı.

Bir bakışta

düşük empatidürtüsellikheyecan arayışıkorkusuzlukaz pişmanlık

Sade bir dille

Subklinik psikopati; düşük empati, dürtüsellik, risk ve heyecan arayışı ile baskı altında büyük bir sakinliğin karışımını tanımlar. Bu özelliği yüksek olan kişilerin dengesi kolay bozulmaz, daha hızlı hareket ederler ve daha az pişmanlık duyarlar.

Bu, «tehlikeli» ya da «suçlu» olmakla aynı şey değildir. Söz konusu olan — diğerleri gibi — nüfus içinde farklı derecelerde bulunan bir kişilik özelliğidir. Korkusuzluk ve soğukkanlılık bazı durumlarda avantaj bile olabilir.

Klinik-adli anlamdaki «psikopati» (örneğin Hare'e göre) nadir görülen uç biçimdir. Burada konu edilen gündelik puan ondan ayrı tutulmalıdır.

Typical Big Five profile

Openness

Conscientiousness

↓↓

Extraversion

↑

Agreeableness

↓↓

Neuroticism

↓

lower higher

Direction of typical associations (not exact values). Based on Paulhus & Williams (2002) and SD3 research.

A dimensional trait

lowmost peoplehigh

Not either-or: the trait is distributed like a bell curve — most people sit in the middle, few at the extremes. (Illustration)

Bilimsel açıdan

Tanım ve çerçeve

Karanlık Üçlü içinde (Paulhus ve Williams, 2002) subklinik psikopati; duygusal soğukluk (düşük empati), dürtüsellik, uyaran arayışı, düşük kaygı/korkusuzluk ve yüzeysel suçluluk ya da pişmanlıkla tanımlanır. Üç özellik arasında «en kötücül» olanı sayılır.

İlk betimlemeler Cleckley'den gelir («The Mask of Sanity», 1941). Yaygın bir ayrım, birincil (korkusuz, soğuk) ile ikincil (dürtüsel, kaygılı) psikopati arasındadır.

Boyutlar (triarşik model)

Etkili bir model (Patrick, Fowles ve Krueger, 2009) psikopatiyi üç yapı taşına ayırır: cesaret (korkusuzluk / sosyal baskınlık), acımasızlık (duygusal soğukluk / sömürü) ve ketlenmemişlik (dürtüsellik / düşük özdenetim).

Ölçüm

Adli uygulamada PCL-R (Hare) baskındır. Genel nüfus için Self-Report Psychopathy (SRP) ya da Levenson ölçekleri (LSRP, 1995) gibi öz bildirim ölçekleri kullanılır; Karanlık Üçlü kapsamında ise SD3'ün 9 maddelik alt ölçeği (Jones ve Paulhus, 2014).

İlişkili değişkenler

Subklinik psikopati düşük uyumluluk ve sorumluluk, artmış risk alma ve saldırganlık ile kısa vadeli bir ilişki/eşleşme stratejisiyle birlikte gider. Üçlü içinde antisosyal davranışla en güçlü bağı gösteren özelliktir.

Önemli

Bu sayfa gündelik bir kişilik özelliğini açıklar — tanı değildir ve tehlikelilik hakkında bir şey söylemez. Çevrimiçi bir test klinik-adli değerlendirmenin yerini tutmaz. Zorlanıyorsan lütfen bir uzmanla görüş.

Daha fazla bilgi

Sık sorulanlar

Yüksek psikopati puanı kişinin tehlikeli olduğu anlamına mı gelir?

Hayır. Söz konusu olan normal dağılım gösteren bir kişilik özelliğidir (korkusuzluk, dürtüsellik, düşük empati); suçluluk ya da tehlikelilik değil. Yalnızca nadir görülen uç klinik-adli biçim ayrı bir konudur.

Birincil ve ikincil psikopati arasındaki fark nedir?

Birincil psikopati daha korkusuz ve soğuktur; ikincil psikopati daha dürtüsel ve kaygılı/tepkiseldir.

Triarşik model nedir?

Psikopatiyi cesaret (korkusuzluk), acımasızlık (soğukluk) ve ketlenmemişlik (dürtüsellik) olarak ayıran bir model (Patrick ve ark., 2009).

Psikopati nasıl ölçülür?

Adli alanda PCL-R ile (Hare); öz bildirimle SRP ya da LSRP ile (Levenson ve ark., 1995); Karanlık Üçlü kapsamında SD3 ile (Jones ve Paulhus, 2014).

Peki sen neredesin?

darkquiz testi, günlük hayattan senaryolar üzerinden seni Karanlık Üçlü'nün üç ekseninde de konumlandırır — birkaç dakikada.

Teste başla

Diğer iki özellik

Narsisizm

Şişirilmiş bir benlik algısı, hayranlık ihtiyacı ve başkalarından fazlasını hak ettiği duygusu.

Makyavelizm

Stratejik, manipülatif düşünme. Başkaları bir amaca ulaşmanın aracı olarak görülür.